السيد محمد حسين الطهراني
210
نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)
بِرَأْيِهِ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّار . « 1 » « كسى كه قرآن را مطابق رأى خود تفسير كند ، بايد براى نشيمنگاهش محلّى را از آتش بجويد و در آن اقامت كند . » و در نبوىّ ديگر است : مَنْ قَالَ فِى الْقُرْءَانِ بِغَيْرِ عِلْمٍ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ . « 2 » « كسى كه در قرآن بدون يقين سخنى براند ، بايد براى نشيمنگاهش جائى را در آتش براى خود اتّخاذ كند . » و در نبوىّ سوّم است : مَنْ فَسَّرَ الْقُرْءَانَ بِرَأْيِهِ فَقَدِ افْتَرَى عَلَى اللَهِ الْكَذِبَ . « 3 » « كسى كه قرآن را به رأى خود تفسير كند تحقيقاً از روى كذب و دروغ برخداوند بهتان بسته است . » و در نبوىّ چهارم كه عامّى است وارد است كه : مَنْ فَسَّرَ الْقُرْءَانَ بِرَأْيِهِ فَأَصَابَ فَقَدْ أَخْطَأَ . « 4 » « كسى كه قرآن را به رأى خود تفسير كند ، اگر احياناً تفسيرش نيز درست درآيد ، تحقيقاً خطا كرده است . » و از رسول خدا و ائمّه طاهرين كه قائم مقام او هستند روايت شده است كه : إنَّ تَفْسِيرَ الْقُرْءَانِ لَا يَجُوزُ إلَّا بِالاثَرِ الصَّحِيحِ وَ النَّصِّ الصَّرِيحِ . « 5 » « تفسير قرآن جائز نيست مگر با خبر صحيح و نصّى كه صراحت بر مدلول و مراد داشته باشد . » و از « تفسير عيّاشى » از حضرت صادق عليه السّلام مروىّ است كه فرمود : مَنْ فَسَّرَ الْقُرْءَانَ بِرَأْيِهِ ، إنْ أَصَابَ لَمْ يُؤجَرْ وَ إنْ أَخْطَأَ فَهُوَ أَبْعَدُ مِنَ السَّمَآءِ . « 6 »
--> ( 1 ) « رسائل » شيخ مرتضى انصارى ، باب حجّيّت ظنّ ، از طبع محشّى طهران ، ص 6 0 ؛ مقدّمه خامسه تفسير « صافى » طبع رحلى سنگى ، ص 9 ( 2 ) « رسائل » شيخ مرتضى انصارى ، باب حجّيّت ظنّ ، از طبع محشّى طهران ، ص 60 ( 3 ) « رسائل » شيخ مرتضى انصارى ، باب حجّيّت ظنّ ، از طبع محشّى طهران ، ص 60 ( 4 ) « رسائل » شيخ مرتضى انصارى ، باب حجّيّت ظنّ ، از طبع محشّى طهران ، ص 61 ؛ مقدّمه خامسه تفسير « صافى » طبع رحلى سنگى ، ص 9 ( 5 ) « رسائل » شيخ مرتضى انصارى ، باب حجّيّت ظنّ ، از طبع محشّى طهران ، ص 61 ؛ مقدّمه خامسه تفسير « صافى » طبع رحلى سنگى ، ص 9 ( 6 ) « رسائل » شيخ مرتضى انصارى ، باب حجّيّت ظنّ ، ص 61 ؛ با مقدّمهء خامسهء تفسير « صافى » ص 9